منتشر گردانيد . چون اين خبر بمرتضى على رسيد ، بر فور قيس را از مصر معزول كرد و بمحمد بن ابو بكر صديق داد . محمد ابو بكر را در مصر كار متمشى نمىشد . مرتضى على ، مالك اشتر را بمدد او فرستاد . معاويه جمعى را بفريفت تا مالك را در راه زهر دادند و عمرو عاص را بامارت مصر فرستاد . او با محمد بن ابو بكر جنگ كرد و او را منهزم گردانيده در خرابه‌اى لشكر عمرو عاص ، او را بكشتند و در شكم شترى مرده نهادند و بسوختند و بدين سبب شكستى عظيم به كار مرتضى على راه يافت . در عراق جمعى از شيعهء على ، جهت قضيهء حكمين ، بر او خروج كردند . ايشان را خوارج خوانند . [ 1 ] على در نهروان با ايشان جنگ كرد . بيشتر خارجيان كشته شدند . معاويه مىخواست كه معلوم كند كه كار او با مرتضى على بچه خواهد رسيد و ميدانست كه به غير از علم مرتضى على معلوم نتواند كرد . چند كس را پياپى از شام بكوفه فرستاد و آوازهء مرگ خود در افكند . چون خبر بمرتضى على مىرسانيدند ، باور نمىكرد . چون آوازه متواتر شد ، مرتضى على گفت : كيف يموت [ معاوية ] [ 2 ] و لم يخضب هذه عن هذه و اشارت بسر و ريش خود كرد . چون معاويه برين معنى واقف شد باميدى تمام طلب خلافت كرد و روز بروز كار بر او قوت مىگرفت . تا در سنهء تسع و ثلثين در عراق شروع كرد و ديار بكروهيت و انبار در تصرف آورد . بيشتر اعراب باديه را مطيع كرد و مردم عراق را از حج باز داشت و مكه و مدينه و حجاز بستد . مرتضى على لشكر فرستاد و مكه و مدينه از تصرف كسان معاويه بيرون آورد . خواستند كه بر آن صلح كنند كه عراق و اين حدود ، مرتضى على را باشد و شام و آن حدود ، معاويه را ، ميسر نشد . از خارجيان ، عبد الرحمن بن ملجم مرادى زنى قطام نام را دوست مىداشت و پدر و برادر آن زن در جنگ نهروان ، بر دست سپاه مرتضى على رضى الله كشته شده بودند .

--> [ 1 ] - ق خواندند - م : گويند [ 2 ] - ف : ابن هند